Parafia pw. Św. Faustyny

Meterik, oktober 2009

Beste mensen,

Van de vele post die u gedurende het jaar ontvangt zult u de brieven die in het Pools zijn geschreven graag lezen, niet alleen vanwege de taal, maar meestal omdat de afzender een familielid of een goede bekende is. Reclametaal daarentegen is in elke taal hetzelfde: onpersoonlijk en vermoeiend. Ik schrijf deze brief in de hoop dat de meesten van u mij al zo goed kennen, dat u hem persoonlijk tot u neemt en de inhoud ervan niet afdoet als reclamepost van de Poolse Parochie. Staat u mij toe dat ik als hoofdverantwoordelijke voor het gemeenschappelijk welzijn binnen onze Parochie een belangrijk onderwerp aansnijd. Ik wil het met u namelijk hebben over de opgaven van onze Parochie.
Waartoe dient de Poolse Parochie en waarom bestaat ze? Puntsgewijs volgen hierna enkele gedachten omtrent deze vraag:
1.    Het Volk Gods eerst zijn Schepper in vele talen. Elk levend organisme heeft lucht en ruimte nodig, wil het leven en vruchten dragen; juist dit is onze oorspronkelijke roeping. Dat geldt tevens voor een parochie, hoewel een parochie een bijzonder organisme is. Gecreëerd door Christus voedt zij zich met Zijn Woord, Lichaam en Bloed en op grond daarvan leeft ze en is ze vruchtbaar. Ze bestaat uit mensen die aanzienlijk sterker met elkaar zijn verbonden dan doordat ze buren van elkaar zijn of door werk, sport of ontspanning. De parochie is een plaats waar de mogelijkheid wordt geboden op een ontmoeting met God. Zo’n ontmoeting is niet vergelijkbaar met een ontmoeting met iemand in het dagelijkse leven. Alleen een gezamenlijk en bewust beleefd Allerheiligst Offer van Christus heeft de kracht een diepe band te creëren met God en met onze naasten. Indien we tijdens onze eerste catecheselessen de pracht ervan hebben geproefd, maar nu er eenvoudig van af kunnen zien, dan is ons geestelijk leven alleen maar schijn.  Als we afzien van het voedsel van de H.Mis staat ons geestelijke honger te wachten, die niet kan worden gestild met welk aards middel dan ook. Daarbij is het goed te vermelden, dat wanneer iemand die tijdelijk is verwikkeld in zonden, waardoor hij geen toegang heeft tot het Lichaam en Bloed van de Heer, zich toch kan voeden met Zijn Woord, waardoor hij meer kracht ontvangt dan van andere lectuur die wordt gelezen uit eenzaamheid of ontkenning. Niemand kan zich beschermen tegen het verlies van zijn innerlijke leven indien hij zichzelf afsnijdt van de wijnstok: van Christus die leeft in gemeenschap van gelovigen, bijeengekomen voor het gebed. We komen dan ook iedere zondag bijeen om dit te voorkomen. Door de oprichting op 1 oktober 2009 van een nieuwe Poolse Parochie in Breda (waartoe ook Tilburg behoort) is het mogelijk dat ik op de andere locaties iedere zondag aanwezig zal kunnen zijn. Ik heet mijn broeder Sławomir Klima SChr van harte welkom en al mijn dierbare parochianen uit Breda en Tilburg kan ik verzekeren dat ze in goede handen zijn!
2.    Gemeenschappelijk beleefd geloof komt tot uiting in de levenswijze. De Poolse Parochie maakt het mogelijk om in aanraking te komen met de Poolse taal. In deze taal zijn de waarden opgesloten waar we zo trots op zijn: God, Eer en Vaderland. Als we deelnemen aan de liturgie, luisterend naar Gods Woord, dan houden we deze waarden in ere en communiceren we met elkaar op een hoger niveau dan wanneer we ons overgeven aan bijvoorbeeld de commerciële media. Op deze manier krijgen we toegang tot de eeuwenoude traditie van Poolse cultuur en houden we deze levend. Op deze manier kunnen we onze kinderen veel meer bieden dan de zogenaamde hedendaagse cultuur van de massa. Hiertoe dienen tevens de door de Parochie georganiseerde catecheselessen, bedevaartreizen en feesten. Momenteel wordt catecheseles gegeven in Nuth, Meterik en binnenkort ook in Eindhoven (naast Breda en Tilburg). In Meterik is er op zaterdag om de twee weken Poolse school voor leerlingen in de leeftijd van 6 tot 14 jaar. Naast catechese worden hier de volgende vakken onderwezen: Poolse taal, geschiedenis en muziek. Het geheel staat onder leiding van een professionele groep onderwijzers. Daarnaast amuseren de kinderen zich uitstekend tijdens georganiseerde sportevenementen en ze braden worst boven een kampvuur (geen barbecue, maar echt vuur!). Bij deze gelegenheden hebben ouders de mogelijkheid om kennis met elkaar te maken, niet zelden ontstaan vriendschappen, en hetzelfde vindt plaats tijdens voor ieder toegankelijke evenementen, zoals dansavonden (in Meterik, viermaal per jaar), bedevaartreizen (dit jaar was er een reis naar Italië, Rome, Monte Casino, Venetië), kampvuren (o.a. ter gelegenheid van de Opstand in het Getto van Warschau) en discussiebijeenkomsten over bijv. rechtshulp of filmvoorstellingen in het gemeenschapshuis in Meterik. Het Oogstfeest is dit jaar georganiseerd samen met de gemeente Horst. Het plaatste ons in een nieuw, positief daglicht tegenover onze Nederlandse gastheren. De activiteiten van het Pools Informatiepunt in Meterik dat wordt geleid door mevr. Krystyna Górska verdient bijzondere aandacht. Het aantal gelovigen dat juridische of administratieve hulp nodig heeft, is enorm.
3.    De parochie is een bijzondere omgeving voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Het aanbod van de Poolse Parochie op het gebied van opvoeding is vanuit emigratie-optiek uniek te noemen in Nederland, zelfs vergeleken met hetgeen lokale parochies en katholieke scholen te bieden hebben. We zetten ons in voor een volledige overdracht van zowel de geloofswaarden als een christelijk wereldbeeld. Persoonlijk stel ik graag de leer van Johannes Paulus II centraal, los van de bedenkingen hiertegen van lekenorganisaties, die paradoxaal genoeg ook merkbaar zijn in de lokale katholieke kerk. Een waarlijk sacramentele catechese (met voorbereiding op de biecht volgens de leer van Kerk, op waardige wijze, gebaseerd op respect voor heilige zaken zoals de Eerste H. Communie en het H. Vormsel), alsmede een morele leer, waarbij men niet vlucht voor zware opgaven/uitdagingen, zorgen voor een goed fundament voor opbouw van de persoonlijkheid van de jongere, die uniek is in zijn soort. De parochie steunt daarom het christelijke gezin in de opvoeding, vult het aan, en richt zich tot de jeugd met de woorden van onze grote paus: “Jullie moeten altijd het uiterste van jezelf eisen, zelfs wanneer anderen dit niet doen”.
4.    De Poolse Parochie zet zich in voor haar landgenoten in het buitenland op zowel moreel als sociaal gebied. Als rechtspersoon is de Poolse Parochie gesprekspartner van diverse overheids- en kerkelijke instellingen. Ik ben diverse keren in actie gekomen in gevallen van moreel en materieel onrecht ten aanzien van onze parochianen, me ervan bewust dat ik een grote Poolse gemeenschap vertegenwoordig en niet alleen mezelf. Ik veel gevallen handel ik sneller dan de officiële vertegenwoordigers van de Poolse staat. Daarbij stelt de Parochie zich vrij en onafhankelijk op en is niet verwikkeld in praktijken die de benadeelde zelf soms doen verbijsteren. De Parochie staat voor rechtvaardigheid; ik wil hier nogmaals herinneren aan het bezoek aan Meterik van de Nederlandse minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer P. H. Donner, die op uitnodiging van de Poolse Parochie rechtstreeks kon horen wat vele malafide werkgevers die Polen in dienst hebben, willen verbergen. Dat heeft tot nu toe grote invloed gehad op onze contacten met verschillende Nederlandse instanties en deze invloed zal ook in de toekomst nog merkbaar zijn.
5.    De Poolse Parochie bevordert Pools-Nederlandse integratie door het bevorderen van wederzijds contact. Uitgaande van onze eigenheid dankzij ons christelijk geloof in de vaderlandse geest leggen we contact met de lokale gemeenschap: onze terechte trots op de eigen tradities helpt de gesprekspartners hun trots op de eigen tradities te hervinden; binnen een gemengd (Pools-Nederlands) huwelijk bevordert dit een goede dialoog en wederzijds respect. Op dat moment blijken onze gezamenlijke christelijke wortels en kunnen we het allerdiepste begrip voor elkaar opbrengen.
Ik nodig u hierbij van harte uit om deze lijst met overdenkingen aan te vullen; ik neem uw reacties graag in ontvangst, hoewel het mogelijk is dat ik ze niet allemaal kan beantwoorden. Ik vind het namelijk heel belangrijk dat dit onderwerp u aanspreekt.
Verder wil ik ieder bedanken die zich inzet voor onze parochie. Ik ben verheugd dat dit vrijwilligerswerk u veel voldoening geeft. Ik ben er ook van overtuigd dat ieder die op zondag de H.Mis in de Poolse taal bezoekt, deze ver weg van het vaderland dubbel zo intensief beleeft, samen met zijn of haar landgenoten. Daarentegen is een samenkomst zonder een geestelijk element in de alledaagse werkelijkheid niet zelden reden voor grote teleurstelling. Ik nodig ieder uit die verbitterd is over de hedendaagse Poolse realiteit om deel te nemen aan deze nieuwe gemeenschap door intensief te werken aan zichzelf en een bijdrage te leveren aan de opbouw van onze parochie. Mocht je alleen op zoek zijn naar jezelf en erop uit zijn je eigen situatie te verbeteren, verbaas je dan niet dat een ontmoeting met iemand die net zo denkt, alleen maar kan uitlopen op een teleurstelling. Binnen de Poolse Parochie kun je zoeken naar persoonlijke verdieping en anderzijds jezelf zodanig opofferen dat jouw inspanningen ertoe doen, zelfs wanneer deze of gene landgenoot dit niet waardeert. God is onze beloning en in Zijn parochie brengt hij ons in contact met veel mensen die er net zo over denken.

Laten we niet zo klagen over ons vaderland; 70 jaar geleden spraken onze buren het doodvonnis over ons uit door middel van een verschrikkelijke oorlog, waarin vele nobele landgenoten het leven hebben verloren, met het doel om een maatschappij te bouwen zonder de fundamenten van God en vaderland, gelukkig zonder succes. Dit historisch onrecht zullen wij nog lang voelen. Wij Polen moeten na de herovering van de vrijheid onze grote talenten aanspreken en niet uitsluitend oog hebben voor het kleine en het eigen belang, maar steeds op zoek blijven naar de ware geest. De Poolse Parochie is in deze strijd van uitzonderlijke waarde. Ik nodig onze landgenoten hiertoe uit, onze gastheren, om ons te wijzen op hun beste, eigen tradities: hard werken en bescheidenheid in dienst van God en gezin. Onzerzijds zullen we alle steun bieden om deze waarden te hervinden.

Ten slotte nog een onderwerp waar ik het ook over moet hebben; de Poolse Parochie is immers meer dan alleen een geestelijke instelling. Helaas is het niet ondenkbaar dat vanwege financiële tekorten de Poolse Parochie in Meterik zal ophouden te bestaan. Ik ben er echter van overtuigd dat we dit met zijn alleen kunnen voorkomen. Ik zal u de huidige situatie beschrijven, alsmede mijn voorstellen om de problemen het hoofd te bieden:
a)    Tot nu toe ontving ik, net zoals mijn voorgangers, voor mijn activiteiten ten behoeve van u, mijn parochianen, subsidies van een aantal Nederlandse niet-overheidsinstellingen. Deze subsidies gaan met ingang van het volgende jaar vervallen.

b)    De bisschoppen van Roermond en Den Bosch hebben beide aangegeven dat ze ons op geen enkele wijze zullen steunen: als we een Poolse Parochie willen, dan moeten we deze zelf onderhouden. Hetzelfde geldt overigens voor elke Nederlandse parochie, met dien verstande dat zij in het bezit zijn van onroerend goed, erfenissen, rente uit tegoeden, e.d. Hiervan is in ons geval geen sprake.
c)    Naar schatting is ongeveer € 50.000 per jaar nodig voor het normaal functioneren van de parochie. Daartoe behoren de volgende uitgaveposten:

Helaas zijn er maar weinig mogelijkheden om kosten te besparen; ik werk officieel in Nederland en ontvang een vastgesteld salaris en mijn werkgever is verplicht hierover belasting te betalen.
Ik ben heel erg dankbaar voor de gaven tot nu toe, met name voor de collecte tijdens de H. Mis en de misintenties. Met uitzondering van de gaven tijdens de huisbezoeken in de kersttijd (”kolęda”) komen alle inkomsten terecht in de parochiekas. Deze gaven, samen met de jaarlijkse bijdragen die de parochie van haar parochianen op haar rekening krijgt gestort, zorgen ervoor dat ongeveer de helft van de kosten wordt gedekt.

Conclusie:
1.    De beste manier om deze situatie het hoofd te bieden, is dat ieder die behoort tot de Poolse Parochie zijn of haar verantwoordelijkheid neemt. Ik richt me met name tot hen die zich meer verbonden voelen met de eigen parochie in Polen en gebruik maken van de diensten van de parochie hier ter plaatse. Ik sta te allen tijde voor u klaar en ik ga ervan uit dat ik ook altijd een beroep op u kan doen. Ik kan u verzekeren dat uw offer, geschonken van uw zwaar verdiende geld, zichzelf zal terugbetalen, zeker in situaties waarin al het geld van de wereld geen uitkomst meer biedt. Uw gaven zullen uiteraard op een zinvolle wijze worden besteed.
2.    Ik stel voor dat ieder die werkzaam is, een kwart tot een half uurloon per week afstaat aan de parochie. Ik acht dat een faire tegemoetkoming voor ieder die deelneemt aan de liturgie in een geschikte (en verwarmde) kerk met een authentieke pastor aan het altaar, die uw biecht afneemt en catecheselessen geeft. Ik wil er hier aan herinneren dat we, omdat we niet beschikken over een eigen kerk, voor ieder gebruik van een kerk moeten betalen.
3.    Een noodzakelijke aanvulling op het budget is de jaarlijkse bijdrage van 0,5% – 1% van zijn of haar jaarlijkse inkomsten. Dit is te beschouwen als een richtgetal (in Nederlandse parochies is dit 1%) en ieder dient hiermee om te gaan volgens zijn eigen mogelijkheden en overtuiging. Overboeking op rekening is hier wellicht de meest eenvoudige oplossing. Een automatische overschrijving eens per maand kan natuurlijk ook. Hoewel deze jaarlijkse gave niet verplicht is om tot de parochie te kunnen behoren, doe ik desondanks een dringend beroep op u: zonder deze bijdrage zullen we het niet redden. Indien we erin zouden slagen om de bekostiging tot stand te brengen van dit gemeenschappelijk goed, de Poolse Parochie, dan kan ieder er trots op zijn dat we de negatieve mythe doorbreken dat wij Polen niet kunnen samenwerken. Samenwerken is immers ook mogelijk niet alleen in tijden van groot gevaar, maar ook in vredestijd. Ik denk dat de oorzaak van onze terughoudendheid ten opzichte van het inzamelen van geld niet ligt in ons gebrek aan gulheid, maar in de onwetendheid omtrent de goede doelen en de angst voor fraude. Dat laatste komt natuurlijk vaker buiten onze parochie voor en deze brief is dan ook niet bestemd voor hen die zich schuldig maken aan dergelijke praktijken! Ik wil er nog aan herinneren dat ik in tegenstelling tot de plaatselijke parochies geen vergoeding vraag voor sacramentele diensten. Deze bieden uiteraard wel gelegenheid voor een offergave, maar deze is niet verplicht. Ik reken geen enkele kosten voor catecheselessen voor de kinderen, voor de jeugd en voor hen die in het huwelijk treden (dit jaar ten minste 150 personen), alsmede voor het feest van de H. Communie e.d. Ik vind dat de instandhouding van de Poolse Parochie een erezaak van ieder is, zelfs wanneer hij of zij slechts sporadisch gebruik maakt van haar diensten. Ik wil u hierbij dan ook graag vriendelijk verzoeken om uw jaarlijkse offergave te voldoen. Met mijn nieuwe collega in Breda/Tilburg heb ik afgesproken dat ik dit verzoek eveneens richt aan de mensen die tot nu toe tot mijn parochie hebben behoord. Ik dank iedereen nu al van harte bij voorbaat!

Op grond van de hierboven voorgestelde oplossing ben ik ervan overtuigd dat we er samen uitkomen en dat we daarmee tevens onze eenheid tonen. Het feit dat de Poolse Parochie zelfvoorzienend kan zijn, is ook een mooi visitekaartje naar buiten toe. Ik kan op die manier de minachtende opmerkingen over Polen pareren van hen die onze prachtige geschiedenis en haar betekenis voor ons niet kennen. Als we in Nederland niet willen worden beschouwd als alleen goedkope arbeidskrachten maar als gelijkberechtigde, Europese burgers, dan moeten we niet alleen blijk geven van onze grootsheid door onze persoonlijke carrière, maar ook door ons gezamenlijk handelen. Als lid van de Poolse Parochie, bouwend aan haar geestelijk en materieel bestaan, raak je snel overtuigd van haar grote waarde: ze is immers Gods geschenk, welk je trouw moet beschermen.

Met vriendelijke groeten,

Pastoor Bartłomiej Małys SChr